Door Jan Willem Verkiel (HappyBrains.online)


Wat is erger?

Twee verhalen over veiligheid en risico kwamen – voor mij althans – de afgelopen week tamelijk dichtbij. Het uit de hand gelopen nieuwjaarsvuur in Scheveningen en de 270 MSC containers die te water raakten en aanspoelden op onze Waddeneilanden. Het tweede incident raakte mij omdat ik zelf gevaren heb en in de haven van Rotterdam dagelijks te maken heb met diezelfde schepen en lading. Het eerste incident kwam dichtbij omdat ik vlakbij woon en de toren heb zien opbouwen en de rode hemel heb gezien tijdens de nieuwjaarsnacht. De volgende dag heb ik de puinhopen bekeken toen mijn zoons wilden gaan surfen. De vraag is waarom het ene verhaal je meer raakt dan het andere. Wat is erger?


Orde in de chaos

Risicomanagement is enerzijds een heel exacte en analytische bezigheid. Je berekent risico’s – of liever je kwantificeert de risico’s – en brengt orde in de chaos. Het onbekende wordt zichtbaar. Het onderbuikgevoel wordt bevestigd door getallen. Blijkbaar hebben we daar behoefte aan.


Zwanen

Aan de andere kant is het gevoel voor veiligheid zo subjectief als wat. Een busongeval in Namibië voelt gewoon anders dan datzelfde busongeval op het Rokin in Amsterdam. De ziekte van een zoontje van de buurman van een collega voelt nooit hetzelfde als diezelfde ziekte van jij eigen zoontje. Afgelopen zomer werden tientallen zwanen in de Rotterdamse haven besmeurd met stookolie. Kijkend naar schade en effecten was dat nou niet het belangrijkste effect, maar het bepaalt nog steeds het beeld. En wat als die zwanen – die hagelwitte zwanen, ik zeg het nog maar eens – grauwe muskusratten waren? Vonden we het dan net zo erg?

Schrijvend over de subjectiviteit van risicomanagement moet ik ook altijd weer denken aan de casus Shell Brent Spar en Greenpeace waarbij het ook vooral over effectbejag ging over en weer en helemaal niet over de werkelijke risico’s. Zowel Shell als Greenpeace werden behoorlijk ontmaskerd en dat heeft ze geen goed gedaan.

Belevingseffecten

Betekent dat allemaal dat je niet naar subjectieve kanten van risico- en veiligheidsbeleving moet kijken en alleen maar met de kille blik van de boekhouder naar kosten en baten uitgedrukt in euro’s moet kijken? Nee zeg! Het is juist van belang om de beleving mee te wegen. De politieke en publieke effecten zijn van wezenlijk belang. Vaak bepalen zij ook welke middelen je krijgt om je risico’s te beperken en zij kunnen ook jouw klanten zijn. Bovendien kun je die belevingseffecten die wat minder objectief zijn ook weer objectiveren en een beetje kwantificeren?

Imagoschade


Dus wat was erger?

De fik in Scheveningen of de containers in zee? Zegt u het maar. Het hangt er maar af waar je woont en wie je bent. Maar één ding is zeker. Volgend jaar blijven de containerschepen varen en volgend jaar hebben we weer een prachtige episode van een Scheveningse traditie. Maar wel met meer oog voor de veiligheid en meer oog voor alle risico’s.

Ik hoop dat jullie een mooi 2019 hebben met alles wat je wil, maar wel veilig.


Door Jan Willem Verkiel (HappyBrains.online)


Dit wil je ook lezen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *